Humanities and Social Sciences | Article | Published 2024

ABU ALI IBN SINONING BORLIQ VA BILISH HAQIDAGI FALSAFIY QARASHLARI

Authors:
Collection: INTERNATIONAL SCIENTIFIC JOURNAL OF BIRUNI
Keywords: materiya, harakat, makon, vaqt, substansiya, borliq, bilish, kategoriya, o‘lim, hayot, rux, jism

Abstract

Maqolada Abu Ali ibn Sinoning borliq va bilish haqidagi falsafiy qarashlari ilmiy jihatdan manbalar asosida asoslab berilgan. Abu Ali ibn Sinoning ontologik qarashlari asosiy e’tibori bilan neoplatonizm ta’sirida shakllanganligiga guvox bo‘lamiz. Borliq xaqidagi ta’limotning tayanch kategoriyalari materiya, harakat, makon, vaqt, substansiyadir. Maqolada Abu Ali ibn Sino tabiat azaliy va abadiydir, uning qonunlari o‘z-o‘zidan o‘zgarmaydi, inson ularni anglab etishga qodir, jon tana faoliyati bilan belgilanadi va uning individual umrboqiyligi mumkin emas, degan fikrni ilgari surganligi sharhlar bilan keltirildi.

References

  1. 1.
  2. 2.
  3. Toxir Karim. Beruniy dahosi. – Toshkent, 2007. - B.30.
  4. Ибн Сино. Трактат о разделении сущецвующих вещей. - Ташкент: Шарк,
  5. 1983. – 128 б.
  6. 3.
  7. 4.
  8. 5.
  9. 6.
  10. 7.
  11. Ибн Сина. Книга исцеления. - Ташкент: Фан, 1967. – Б. 265-266.
  12. Ибн Сина. Канон врачебной науки. Кн. 1. - Ташкент: Фан,1996.
  13. Ибн Сино. Донишнома. - Ташкент: Фан, 1976. – 264 б.
  14. Ибн Сина. Книга спасения. - Ташкент: Шарк, 1986.
  15. Ибн Сино. Избранные философские произведения. - Москва: Наука, 1980. – 30 с.
  16. 8.
  17. Abu Rayhon Beruniy. Qonuni Ma’sudiy. Tanlangan asarlar. T.IV. 1-5
  18. maqolalar. – Toshkent: O‘zbekiston, 2022 – B. 30.
  19. 9.
  20. Beruniy. Qonuni Ma’sudiy. Tanlangan asarlar. T.IV. 1-5-maqolalar. –
  21. Toshkent: O‘zbekiston, 2022 – B. 30.
  22. 10. Хайруллаев М.М. Мировоззрение Фараби и эго значение в истории
  23. философии. – Тошкент: Фан, 1967. – С. 179.
  24. 11. Xayrullaev M.M. Uyg‘onish davri va Sharq mutafakkiri. – Toshkent:
  25. O‘zbekiston, 1971.
  26. 12. Тураев Б.О. Пространство. Время. Развитие. – Ташкент: Фан, 1992.
  27. 13. Сартон Г.С. Интрадуcтион то тще щицорй оф Сcиенcе. Балтиморе. 1927.
  28. вол.И. 622-630.
  29. 14. Фролова В.А. Проблемы веры и знания в арабской философии. – М.:
  30. Наука, 1983. -169с.
  31. 15. Каримов У.И. Неизвестное сочинение ар-Рази “Книга тайны тайн” –
  32. Ташкент: Фан, 1957.
  33. 16. Захидов А. Абу-л-Баракат ал-Багдадий о бытии и материи //Общественные
  34. науки в Узбекистане, - 1992,- № 5-6. - Б. 48-52.
  35. 17. Masharipova G.K. Xorazm Ma’mun Akademiyasi allomalari tabiiy-ilmiy,
  36. ijtimoiy-falsafiy va ma’naviy merosining ijtimoiy tafakkur taraqqiyotiga ta’siri.
  37. Monografiya. – Toshkent, Navro’z nashriyoti, 2019. - 364 b.
  38. 18. Masharipova G.K. Abu Ali ibn Sino ilmiy-falsafiy va ma’naviy merosining
  39. jamiyat hayotidagi o‘rni. Monografiya. – Toshkent, Navro’z nashriyoti, 2020. – 144
  40. b.
  41. 19. Masharipova G.K. O‘rta asrning buyuk kashfiyotlari - xorazmlik
  42. matematiklarining ilm-fan taraqqiyotiga qo‘shgan hissalari. Monografiya. -
  43. Toshkent: Navro’z nashriyoti, 2021. – 210 b.
  44. 20. Masharipova G.K. Abu Ali Ibn Sinoning ontologik ta’limotida neoplatonik
  45. unsurlar va axloqiy qarashlar. Tamaddun nuri. – 2021. - № 5-6. - B. 21-25.
  46. 21. Masharipova G.K. Classification Of Sciences And Neoplatonic Elements In The
  47. Ontological Doctrine Of Abu Ali Ibn Sino. International Conference on Advance
  48. Research in Humanities, Sciences and Education Malaysia Conference. October
  49. 15th 2022, https://confrencea.org. - Pp.20-24.
  50. 22. Masharipova G.K. Abu Rayhon Beruniy va Abu Ali ibn Sino -ikkinchi ming
  51. yillik taqdirini
  52. oʻzgartirgan daholarning Aristotel qarashlariga munosabati. //
  53. Beruniy va Ibn Sino –Ikkinchi ming yillikning taqdirini oʻzgartirgan daholar:
  54. Maʼmun akademiyasining jahon fani taraqqiyotida tutgan oʻrni mavzusidagi xalqaro
  55. konferensiya materiallari. - Xorazm Maʼmun akademiyasi, 2023. - 286-291-bb.
  56. 23. Brockelmann C. Geschiete der arabischen Litteratur. Bd. I-II. -Weimar-Berlin.
  57. 1898-1902.
  58. 24. Sarton G. Introduction to the History of science.vol. I-III. Baltimore. 1927-1948.
  59. 25. Кедров Б.М., Розенфелд Б.А. Абу Райхан Беруни. – Москва, 1973.
Loading...
0

Views

0

Reads

0

Comments

0

Reviews

0

Liked

0

Shared

0

Bibliography

0

Citations

Like and share on

Cite this publication

Copy text below and use in your article