Social and Business Sciences | Conference paper | Published 2013

Qishloq xo'jalik mahsulotlari bozorini modellashtirish

Authors:
Collection: Yosh olimlar konferensiyasi. O‘zFA Yosh olimlar kengashi
Keywords: qishloq xo'jaligi, fermer xo'jaligi, axborot texnologiyalari, sabzavotchilik, chorvachilik, iqtisodiy samaradorlik, tannarx, foyda, rentabellik

Abstract

Қишлоқ хўжалик маҳсулотлари бозорини моделлаштириш жараѐнида талаб ва таклифнинг хусусиятларини ҳисобга олиш зарур. Иқтисодий эркинлик тамойилларидан келиб чиққан ҳолда стратегик ахамиятга эга бўлган пахта ва ғалладан ташқари барча қишлоқ хўжалик маҳсулотларига давлат буюртмаси бекор килинган. Иқтисодий жараѐнларни математик функция, формула, график, жадвал каби воситалар ѐрдамида тасвирланганда энг тушунарли холатга келади хамда замонавий компьютерлар ѐрдамида моделлаштириш имконияти туғилади. Қишлоқ хўжалик маҳсулотлари бозорларининг турли моделлари мавжуд бўлиб, рақобат нуқтаи назаридан ѐндашганда полипол, монопол, олигопол, ташқи савдо мезони бўйича автаркия, импорт ва экспортга йўналтирилган ҳамда жаҳон бозоридаги нархларнинг таъсири сезиларли бўлган бозорлар, давлат назорати даражаси бўйича эркин, нарх назорати, сифат назорати, солиқ бошкаруви мавжуд бозорлар модели турлича ўрганилади. Қишлоқ хўжалик маҳсулотлари бозорини моделлаштириш жараѐнини алоҳида маҳсулотлар, масалан, сабзи, картошка, помидор, мевалар, гуруч, гушт, сут, тухум кабилар учун алохида тенглама холида таҳлил қилиб, сўнг минтақа ѐки мамлакат миқѐсида умумлаштирилади. Бошланғич маълумотлар сифатида хўжаликларнинг, туман, вилоят ва республика статистика органларининг йиллик ҳисоботлари ҳамда сўров натижалари хизмат қилади. Эконометрикадаги корреляция, чизиқли регрессия, энг кичик квадратлар усули ва бошқа усуллар ѐрдамида функциялар шакллантирилади ва аниқлиги баҳоланади. Бозорнинг истиқболида ишлаб чиқариш ва ташқи савдо хажми бўйича йўналишлар белгиланади.

References

  1. Nosirov, B. (2000). Erkinlashtirish sharoitida iqtisodiy rivojlanishning hududiy tamoyillarini shakllantirish yo’nalishlari. O‘zbekiston Respublikasi iqtisodiy siyosatini erkinlashtirishning ustuvor yo‘nalishlari. TDIU.
  2. Nosirov B. Mintaqaviy agrar bozorning shakllanishi va rivojlanishi // “Istiqlol va ilmiy texnik taraqqiyot”. Mintaqaviy ilmiy-amaliy konferensiya maqolalari to‘plami. ADU. 2001.
  3. Nosirov B. Fermer xo’jaliklari vujudga kelishining iqtisodiy mohiyati // O‘zbekiston iqtisodiy axborotnomasi. ISSN: 0868-5645. 2001. № 3. 28-29-b.
  4. Nosirov B. Agrar bozorning shakllanishi va rivojlanishi // O‘zbekiston iqtisodiy axborotnomasi. ISSN: 0868-5645. 2002. № 1. 7-9-b.
  5. Nosirov B. Osobennosti prognozirovaniya razvitiya regiona // Шестнадцатые Международные Плехановские чтения. Москва. 2003. с.75-76.
  6. Nosirov B. Z. Peculiarities of formation and development of the regional food market (on example of Andijan region //Abstract of the diss. for PhD. T.: SISM. – 2004.
  7. Nosirov B. Mintaqaviy meva-sabzavot bozori rivojlanishining xususiyatlari // “Iqtisodiy islohotlarni erkinlashtirish va chuqurlashtirish sharoitida O‘zbekiston ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishining dolzarb muammolari”. Xalqaro ilmiy-amaliy anjuman materiallari. - T.: Samarali iqtisodiy siyosat markazi. 2004. 199-200-b.
  8. Nosirov B. Mintaqaviy bozorlar tizimida oziq-ovqat bozorining o'rni va roli // “Fan va amaliyot” Respublika ilmiy-amaliy konferensiya maqolalari to‘plami. - Andijon: ADU. 2004. 125-126-b.
  9. Nosirov B. Mintaqaviy oziq-ovqat bozori shakllanishining muammolari // “Iqtisodiyotni erkinlashtirish sharoitida O‘zbekiston Respublikasiga horijiy investitsiyalarni jalb etish va iqtisodiyotni rivojlantirish xususiyatlari”. Respublika ilmiy konferensiyasi tezislari to‘plami. – T.: O‘zMU: 2004. 153-154-b.
  10. Nosirov B., Karimov N. Oziq-ovqat bozorini rivojlantirishning iqtisodiy mexanizmlari // “Qishloq xo‘jaligi ishlab chiqarishini rivojlantirishdagi muammolar va yechimlar” nomli respublika ilmiy-amaliy anjumanining ilmiy maqolalari to‘plami. –AQXI. 2005. 92-96 b.
  11. Nosirov B., Toshpo‘latov D. Qishloq xo’jaligida bozor infratuzilmasini rivojlantirishning hududiy xususiyatlari // O‘zbekiston qishloq xo‘jaligi. ISSN: 0103-6370. №1, 2007. 8-b.
  12. Nosirov B., Aliev X. Bozor infratuzilmasini rivojlantirishning hududiy xususiyatlari // Ilmiy xabarnoma. ADU, № 1-2, 2007. 128-130 b
  13. Nosirov B., Aliev X. Mintaqaviy oziq-ovqat bozorida go’sht mahsulotlari taklifining istiqbollari //“Hozirgi zamon geografiyasining dolzarb muammolari” Respublika ilmiy-amaliy konferensiya materiallari. - ADU, 2007. 207-210-b.
  14. Nosirov B., Temirov X., Jabborov M. Qishloq xo’jaligida bozor infratuzilmasini rivojlantirishning xususiyatlari // ”Agrar islohotlarni chuqurlashtirish va fermer xo‘jaliklarini rivojlantirishning ustuvor yo‘nalishlari” respublika ilmiy-amaliy anjumanining ilmiy maqolalari to‘plami. -Andijon: 2007. 52-54 b.
  15. Nosirov B., Karimov N., Zulfixarov I. Fermer xo’jaliklarida qishloq xo’jaligi mahsulotlarini yetishtirishda axborot texnologiyalarini qo’llashning ayrim masalalari // “Agrar islohotlarni chuqurlashtirish va fermer xo‘jaliklarini rivojlantirishning ustuvor yo‘nalishlari” respublika ilmiy-amaliy anjumanining ilmiy maqolalari to‘plami. -Andijon: 2007. 77-80 b.
  16. Nosirov B., Tursunov B. Ta’limda informatsion texnologiyalarni qo’llashning xususiyatlari // “Pedagog kadrlar malakasini oshirish va qayta tayyorlash jarayonida pedagogik va axborot kommunikatsion texnologiyalarni qo‘llash muammolari” respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi materiallari. Toshkent – 2007. 139-141-b.
  17. Носиров Б., Каримов Н. К вопросу автоматизации управления фермерским хозяйством // Сборник “Педагогика и психология” Московкого государсвенного университета им.М.Ломоносова. – М.: 2007. C. 89-95.
  18. Nosirov B., Usmonov M. Qishloq xo’jaligida servis xizmatlari bozorini rivojlantirish // “Qishloq xo‘jalik mahsulotlari yetishtirish va qayta ishlash hajmini ko‘paytirishning tabiiy-ekologik, tashkiliy-huquqiy, texnik-texnologik va ijtimoiy-iqtisodiy omillari” ilmiy – amaliy anjuman. Andijon, noyabr,2008. 297-300-b.
  19. Nosirov B., Usmonov M. Fermer xo’jaliklarini kengaytirish istiqbollari // “Qishloq xo‘jalik mahsulotlari yetishtirish va qayta ishlash hajmini ko‘paytirishning tabiiy-ekologik, tashkiliy-huquqiy, texnik-texnologik va ijtimoiy-iqtisodiy omillari” ilmiy – amaliy anjuman. Andijon, noyabr,2008.
  20. Nosirov B. Fermer xo’jaliklariga xizmat ko‘rsatuvchi infratuzilmani rivojlantirishning xususiyatlari // Agroilm. ISSN: 0103-6370. 1(9)-son, 2009. 92-93-b.
  21. Nosirov B., Iminov T. Tabiiy resurslar va tabiiy xizmatlar qiymatini aniqlashning uslubiyoti // Andijon muhandislik-iqtisodiyot institutidagi “Inson manfaatlari ustuvorligini ta’minlashda ta’lim, fan va ishlab chiqarish birligi” ilmiy – amaliy anjuman. 2009. 205-209-b.
  22. Nosirov B., Usmonov M. Iqtisodiyotni erkinlashtirish sharoitida fermer xo'jaliklarining rivojlanish xususiyatlari // ”Farg‘ona vodiysi tuproq-iqlim sharoitida qishloq xo‘jaligida yangi va horijiy texnika-texnologiyalardan samarali foydalanish” ilmiy-amaliy anjuman. AQXI, 2009. 259-262-b
  23. Nosirov B., Toshpo'latov D., Qobulova M. Qishloq xo'jaligida yerdan samarali foydalanish omillari // ”Farg‘ona vodiysi tuproq-iqlim sharoitida qishloq xo‘jaligida yangi va horijiy texnika-texnologiyalardan samarali foydalanish” ilmiy-amaliy anjuman. AQXI, 2009. 262-264-b.
  24. Nosirov B., Raxmonova B., Islamova D. Dehqon xo’jaligining rivojlanish istiqbollari // Ilmiy xabarnoma, ADU №3. 2009. 47-49-b.
  25. Nosirov B., Ergashev A. Jahon inqirozi sharoitida fermer xo’jaligida paxta yetishtirish harajatlarini kamaytirish // “Qishloq xo‘jaligi mahsulotlarining raqobatbardosh-ligini oshirishda resurslarni tejaydigan texnologiya-lardan foydalanish va ekologik muammolar yechimi” ilmiy-amaliy anjuman, AQXI, 2010. 237-240-b.
  26. Nosirov B. Qishloq xo’jaligida kichik biznes taraqqiyotida bozor infratuzilmasining ahamiyati // “Kichik biznes va xususiy tadbirkorlik rivoji istiqbollari” respublika ilmiy – amaliy konferensiyasi, And MII. 2011. 69-71-b.
  27. Nosirov B., Raxmonova B. Qishloq xo’jaligida kichik biznesning rivojlanish istiqbollari // “Kichik biznes va xususiy tadbirkorlik rivoji istiqbollari” respublika ilmiy – amaliy konferensiyasi, And MII. 2011. 152-153-b.
  28. Nosirov B., O‘rishev Q. Fermer xo’jaliklarida shartnomaviy munosabatlarni takomillashtirish // “Qishloq xo‘jaligida xususiy tadbirkorlikni rivojlantirish istiqbollari” respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi. AQXI. 2011. 325-328-b.
  29. Nosirov B., O‘rishev Q., Xolmirzaev O. Jahon inqirozi sharoitida O’zbekistonda paxtachilikning rivojlanishi // “Qishloq xo‘jaligida xususiy tadbirkorlikni rivojlantirish istiqbollari” respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi. AQXI. 2011. 328-330-b.
  30. Nosirov B., Tursunov B. O’quv jarayonida elektron o’quv qo’llanmalardan foydalanishning xususiyatlari // Ta’lim muammolari. №3, 2011. 41-42-b.
  31. Nosirov B. Qishloq xo’jaligida yerdan samarali foydalanish omillari // O‘zbekiston qishloq xo‘jaligi. № 3, 2012. 43-bet. ISSN: 2181-502X.
  32. Yusupova, M., & Nosirov, B. (2013). COTTON PEST CONTROL ON STUBBLE CROPS AT CROP ROTATION. IJBAF. INTERNATIONAL JOURNAL OF BIOTECHNOLOGY AND ALLIED FIELDS. 1 (11). P. 472-482. ISSN: 2320-0774
  33. Karimov N., Nosirov B. The role of information technology in the activities of farms //Russian Electronic Scientific Journal. – 2013. – №. 4. – С. 16-21.
  34. Nosirov B., Raxmonova B. Qishloq xo’jalik mahsulotlari bozorini modellashtirish // Yosh olimlar konferensiyasi. O‘zFA Yosh olimlar kengashi, 2013yil 5 noyabr. 209-211-b.
Loading...
0

Views

0

Reads

0

Comments

0

Reviews

0

Liked

0

Shared

0

Bibliography

0

Citations

Like and share on

Cite this publication

Copy text below and use in your article