Humanities and Social Sciences | Article | Published 2023-09-07

O'zbek xalqi tyrmush tarzi va og'zaki ijodida ot kulti

Collection: Uzbekistап: Language апd Culture
Keywords: ўзбеклар, туркийлар, от, жонивор, культ, тотем, маросим, анъана, дулдул, қорабайтал, айғир, “давра солиш” эпос, достон, мақол, эпик қаҳрамон, оила, никоҳ, мотам.

Abstract

Мақолада ўзбек халқи турмуш тарзи от культи, от билан боғлиқ турли-туман урф-одат ва маросимлар ҳамда уларнинг тарихий асослари этнографик материаллар асосида таҳлил қилинган. Муаллиф от тотеми, халқ оғзаки ижодининг ўзига хос жанрлари –достон, қўшиқ ва мақолларда от билан боғлиқ қарашлар илмий асосида таҳлил қилинган. От билан боғлиқ жой номлари, жумладан, зиёратгоҳ ва қадамжойлар тарихи ёритилган. Шунингдек, от танлашдаги турли анъаналар ёритилган билан боғлиқ “Давра” маросими ва қатор бошқа урф-одатларининг генезеси борасида янгичяа қарашлар илгари сурилган.

References

  1. Абдулах,атов, Н.У 2008. Фаргона водийси аҳолиси турмуш тарзида зиёратнинг ўрни. Тархих фанлари номзоди илмий даража-сини олиш учун ёзилган диссертация. Тошкент.
  2. Авесто. 2001. Тарихий-адабий мерос. Асқар Махдам таржимаси.
  3. Тошкент.
  4. Афзалов, М. И. 1964. Ўзбек эртаклари ҳақида. Тошкент: Фан.
  5. Бернштам, А. Н. 1952. "Историко-археологические очерки Централь­ного Тянь-Шаня и Памиро-Алая”. Материалы и иследова- ния по археологии. Москва-Ленинград: Наука.
  6. Геродот. 1972. История в девяти книгах. Ленинград: Наука.
  7. Йўлдошев, С. В. 2019. Фаргона водийси аҳолисининг халқ ўйинлари.
  8. Тарих фанлари буйича фалсафа доктори (РИП) диссерта-цияси. Тошкент Кайковус. 1994. Кобуснома. Тошкент: Истиқлол.
  9. Климович, Л. И. 1962. Ислам. Москва: Наука.
  10. Книга моего деда Коркута. 1962. Перевод В.В. Бартольда. Москва - Ленинград, Изд. АН СССР.
  11. Ковалевская, Б. 1977. Конь и всадник. Москва: Наука.
  12. Липец, Р. 1984. Образ батыра и его коня в тюрко-монгольком эпосах.
  13. Москва.
  14. Марқаев, К. 2005. "Тотемистик тасаввурлар билан боглик; этнонимлар”. Ўзбек тили ва адабиёти 1:95-94.
  15. Мирзаев, Т. 1968. Алпомиш достонининг ўзбек вариантлари.
  16. Тошкент: Фан.
  17. Токтабай, А.У 2004. Культ коня у казахов. Алматы: Каз Издат.
  18. Орлов, А. С. 1945. Казахский героический эпос. Москва-Ленинград.
  19. Очилова, Н. У 2022. Инглиззабон гарб ва ўзбек насрида от образи талқини (Сетон-Томпсон, Анна Сювель, Тогай Мурод, Туроб Тўла асарлари асосида). Филол. фанлари буйича фалсафа доктори (РЬО) диссертация авторефера­т Бухоро.
  20. Радлов, В. В. 1989. Из Сибири. Москва: Наука.
  21. Раймонов, Н.А. 1991. Урхун-Енисей ёдномалари ва туркий эпослар.
  22. Тошкент.
  23. Толстов, С. А. 1948. Древний Хорезм. Москва: Наука.
  24. Толстов, С. П. 1935. "Пережитки тотемизма и дуальной организации у туркмен". ПИДО 9-10: 3-41. Москва.
  25. Узбек халқ достонлари. 1957. II том. Тошкент: Фан.
  26. Умар Хайём. 1990. Наврўзнома. Тошкент: Мехнат.
  27. Хасанов, X. 1965. Ўрта Осиёжой номлари тарихидан. Тошкент: Фан.
  28. Шаниязов, К.Ш. 1974. К этнической истории узбекского народа (Историко-этнографическое исследование на материалах кипчакского компонента). Ташкент: Фан.
Loading...
0

Views

0

Reads

0

Comments

0

Reviews

0

Liked

0

Shared

0

Bibliography

0

Citations

Like and share on

Cite this publication

Copy text below and use in your article